Kwas moczowy jest końcowym produktem metabolizmu puryn – związków, które naturalnie występują w organizmie oraz w wielu produktach spożywczych. Gdy jego poziom we krwi przekracza normę, rozwija się hiperurykemia (z łaciny dosłownie „wysoki poziom kwasu moczowego we krwi”). Stan ten zwiększa ryzyko dny moczanowej i wiąże się również z nadciśnieniem, uszkodzeniem nerek, zespołem metabolicznym, otyłością, chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami profilu lipidowego i cukrzycą typu 2.
W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost przypadków hiperurykemii na całym świecie, przy czym wartości wahają się od 9% do 24% w zależności od populacji. Dokładne mechanizmy tego stanu nie są jednak jeszcze w pełni poznane.
Z drugiej strony, magnez to kluczowy minerał o udowodnionym znaczeniu dla wielu procesów fizjologicznych – od metabolizmu energetycznego i funkcji mięśni po odporność i kontrolę stanu zapalnego.
Dane wskazują, że niedobór magnezu może przyczyniać się do rozwoju chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe, osteoporoza i depresja. Obecnie zakłada się, że magnez może również odgrywać rolę w regulacji poziomu kwasu moczowego, m.in. poprzez wpływ na markery zapalne takie jak CRP (białko C-reaktywne). Markery te są również podwyższone w przypadku hiperurykemii.
Dostępne dotychczas badania są ograniczone, ale wskazują na potencjalny związek między niskim spożyciem magnezu a podwyższonym poziomem kwasu moczowego. Rodzi się zatem pytanie – czy magnez może być kluczowym elementem w kontroli lub profilaktyce hiperurykemii i jej powikłań oraz czy magnez i dna moczanowa mają ze sobą coś wspólnego?
Związek między magnezem a kwasem moczowym
Magnezodgrywa istotną rolę w regulacji enzymów, równowagi elektrolitowej, ciśnienia krwi i reakcji zapalnych.
W ostatnich latach coraz więcej uwagi poświęca się również jego potencjalnemu związkowi z poziomem kwasu moczowego i ryzykiem rozwoju hiperurykemii.
Niedobór magnezu a ryzyko hiperurykemii
Kilka badań epidemiologicznych wykazuje odwrotną zależność między spożyciem magnezu a poziomem kwasu moczowego we krwi.
Niedobór magnezu może być związany z większą częstością hiperurykemii i zaostrzeniami dny moczanowej, szczególnie u osób z cukrzycą typu 2, zespołem metabolicznym lub nadwagą.
Przyjmuje się, że niski poziom magnezu przyczynia się do stresu oksydacyjnego i przewlekłego stanu zapalnego, które z kolei mogą zwiększać produkcję lub zmniejszać wydalanie kwasu moczowego.
Poprawa krążenia i funkcji nerek
Magnez działa rozszerzająco na naczynia krwionośne i wspiera prawidłową funkcję śródbłonka naczyń, w tym również nerkowych. Poprawiony przepływ krwi może ułatwiać filtrację nerkowąi usuwanie produktów przemiany materii, w tym kwasu moczowego.
Jest to szczególnie ważne, ponieważ nerki są głównym narządem odpowiedzialnym za eliminację kwasu moczowego z organizmu.
Regulacja równowagi wapniowej
Magnez współdziała z wapniem na poziomie komórkowym.
W przypadku niedoboru magnezu często obserwuje się zwiększone wewnątrzkomórkowe nagromadzenie wapnia. Może to sprzyjać odkładaniu się soli kwasu moczowego w stawach i tkankach – proces ten związany jest z napadami dny moczanowej. Utrzymanie optymalnego poziomu magnezu wspiera prawidłowy metabolizm wapnia i zmniejsza ryzyko krystalizacji moczanów.
Zmniejszenie akumulacji kwasu moczowego
Magnez pomaga alkalizować mocz, co zwiększa rozpuszczalność kwasu moczowego. W bardziej zasadowym środowisku zmniejsza się ryzyko powstawania zarówno kamieni wapniowych, jak i moczanowych, a usuwanie kwasu moczowego z moczem jest ułatwione. Ma to znaczenie zarówno w profilaktyce dny moczanowej, jak i u pacjentów z innym rodzajem kamicy nerkowej.
Działanie przeciwzapalne – magnez a stan zapalny
Udowodniono, że magnez hamuje produkcję niektórych cytokin prozapalnych i markerów takich jak CRP (białko C-reaktywne), które często jest podwyższone w hiperurykemii.
Stan zapalny odgrywa rolę w zaostrzaniu napadów dny moczanowej, dlatego przeciwzapalny potencjał magnezu może przynieść dodatkowy korzystny efekt.
Magnez a łagodzenie objawów dny moczanowej
Dna moczanowa to stan zapalny objawiający się nagłymi, często bardzo bolesnymi atakami w stawach, najczęściej u podstawy palucha.
Choć główną przyczyną dny jest nagromadzenie kryształów kwasu moczowego, nasilenie i czas trwania objawów zależą od stanu stawów, reakcji zapalnej i stresu oksydacyjnego, a także indywidualnych cech organizmu.
W tym kontekście magnez może odgrywać wspierającą rolę w łagodzeniu objawów.
Wsparcie relaksacji mięśniowo-stawowej
Magnez aktywnie uczestniczy w relaksacji mięśni i zmniejsza napięcie w tkankach okołostawowych. Podczas ataków dny, gdy mięśnie i więzadła wokół stawu napinają się z powodu bólu i obrzęku, magnez może wywołać delikatny efekt rozluźniający i spazmolityczny.
Zmniejszenie częstości i nasilenia napadów
Regularne przyjmowanie magnezu może przyczynić się do stabilizacji tła zapalnego w organizmie. Poprzez wpływ na mediatory zapalne i odpowiedź immunologiczną, magnez może pomóc ograniczyć częstość i czas trwania napadów dny moczanowej u osób już dotkniętych chorobą.
Poprawa snu i ogólnego samopoczucia
Dna moczanowa często wiąże się z pogorszeniem jakości snu z powodu nocnych bólów stawów, które są typowe dla napadów.
Magnez znany jest ze swojej zdolności do poprawy snu i redukcji poziomu lęku. Może to mieć pośredni, ale istotny wpływna regenerację w trakcie napadu dny.
Łączenie z innymi środkami
Magnez można bezpiecznie łączyć z lekami przeciwzapalnymi oraz z dieta ubogą w puryny. Przy zachowaniu zaleceń lekarskich, dodatkowa suplementacja magnezu uznawana jest za środek wspomagający, a nie podstawowe leczenie.
Wypróbuj "Cytrynian magnezu" od VitaOn
Odpowiednie suplementy magnezu przy wysokim poziomie kwasu moczowego
Przy podwyższonym poziomie kwasu moczowego zaleca się wybór suplementów magnezu o dobrej przyswajalności i niskim ryzyku podrażnień żołądkowych. Takie są organiczne formy magnezu.
Najczęściej stosowane formy i preparaty magnezu to:
-
Cytrynian magnezu – dobra przyswajalność, odpowiedni do codziennego stosowania.
-
Glicynian magnezu – łagodny dla żołądka, odpowiedni przy nadwrażliwości lub w przypadku połączenia lęków i problemów ze snem.
-
Malań magnezu – odpowiedni przy zmęczeniu i bólach mięśni, często towarzyszących zaburzeniom metabolicznym.
Istnieje również inna forma magnezu, zwana taurynianem magnezu. Jest to organiczna sól magnezu i aminokwasu L-tauryny. Jak już omówiliśmy, magnez działa na wiele mechanizmów w walce z wysokim poziomem kwasu moczowego i związanym z nim stanem zapalnym. Modele eksperymentalne wskazują, że aminokwas L-tauryna również poprawia metabolizm puryn i może pomóc w regulacji kwasu moczowego w hiperurykemii.
Formy magnezu o niższej przyswajalności, takie jak tlenek magnezu i węglan magnezu, nie mają sensu, niezależnie od przyczyny ich stosowania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy magnez pomaga przy wysokim poziomie kwasu moczowego?
Tak, badania wskazują, że magnez może uczestniczyć w regulacji poziomu kwasu moczowego i to na kilka sposobów.
Czy istnieje związek między niedoborem magnezu a dną moczanową?
Tak, stwierdzono, że pacjenci z dną często mają obniżony poziom magnezu w surowicy.
Jaka forma magnezu jest najskuteczniejsza przeciwko dnie moczanowej?
Organiczne formy magnezu, takie jak cytrynian, glicynian, a przede wszystkim taurynian magnezu, uważane są za najskuteczniejsze.
Źródła:
Dodaj komentarz